1. Thế nào là hành vi giả mạo tên để thành lập công ty?

Hành vi giả mạo giấy tờ là việc làm giả các loại giấy tờ như chứng minh nhân dân, hộ khẩu, hộ chiếu hoặc các giấy tờ chứng nhận khác từ cơ quan nhà nước hoặc tổ chức, hoặc sửa đổi nội dung sai lệch của các loại giấy tờ đó và sử dụng chúng trong các hoạt động vi phạm pháp luật. Giả mạo cũng có thể bao gồm việc làm giả con dấu, giấy tiêu đề và các loại giấy tờ khác của cơ quan nhà nước hoặc tổ chức xã hội, hoặc sử dụng giấy tờ mà người sử dụng biết rõ là giả để đánh lừa cơ quan, tổ chức và công dân.

Theo đó, hành vi giả mạo tên để thành lập công ty được coi là vi phạm khi kê khai thông tin không chính xác, không trung thực trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp. Việc kê khai thông tin không chính xác, không trung thực trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và hồ sơ đăng ký thay đổi thông tin đăng ký doanh nghiệp là hành vi bị nghiêm cấm theo quy định của Luật Doanh nghiệp hiện hành. Trong trường hợp nội dung kê khai trong hồ sơ đăng ký thành lập mới của doanh nghiệp không chính xác, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ thông báo về vi phạm và ra quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Việc giả mạo tên của người khác để thành lập công ty là việc lợi dụng thông tin cá nhân để thực hiện các hành vi mà người bị mạo danh không hề biết. Hiện nay, pháp luật quy định về trình tự và thủ tục đăng ký kinh doanh khá linh hoạt, điều này tạo điều kiện thuận lợi cho những người có nhu cầu thành lập doanh nghiệp, nhưng cũng tạo cơ hội cho tội phạm lợi dụng để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.

2. Giả mạo tên để thành lập công ty bị xử lý như thế nào?

2.1. Thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 212 Luật Doanh nghiệp 2020 xác định các trường hợp thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp như sau:

Nếu trong trường hợp nội dung kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp là giả mạo, doanh nghiệp sẽ bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Các hồ sơ sau đây nếu chứa thông tin kê khai giả mạo sẽ bị thu hồi:

– Hồ sơ đăng ký thành lập mới;

– Hồ sơ đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp;

– Thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp.

Theo Điều 74 và Điều 75 của Nghị định 01/2021/NĐ-CP, quy trình thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp được thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Xác định nội dung kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp là giả mạo

– Tổ chức hoặc cá nhân có căn cứ xác định nội dung kê khai là giả mạo có quyền đề nghị Phòng Đăng ký kinh doanh thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp bằng cách nộp các giấy tờ sau đây:

• Giấy đề nghị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (theo mẫu quy định tại Phụ lục VII-2 ban hành kèm theo Thông tư 01/2021/TT-BKHĐT);

Bản sao văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp văn bản trả lời văn bản do cơ quan đó cấp bị giả mạo, hoặc bản sao văn bản trả lời từ cơ quan công an liên quan đến việc nội dung kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp là giả mạo.

– Trong trường hợp Phòng Đăng ký kinh doanh cần xác định nội dung kê khai là giả mạo, họ phải gửi văn bản kèm theo hồ sơ đăng ký doanh nghiệp đến cơ quan công an hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp văn bản bị giả mạo. Các cơ quan này có trách nhiệm trả lời bằng văn bản về kết quả trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị của Phòng Đăng ký kinh doanh.

Bước 2: Phòng Đăng ký kinh doanh thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

– Trong trường hợp nội dung kê khai trong hồ sơ đăng ký thành lập mới doanh nghiệp là giả mạo, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ thông báo về hành vi vi phạm của doanh nghiệp và ra quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

– Đối với hồ sơ đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp hoặc thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp bị giả mạo, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ:

• Thông báo về hành vi vi phạm của doanh nghiệp;
• Quyết định hủy bỏ những thay đổi đã được thực hiện trong nội dung đăng ký doanh nghiệp dựa trên các thông tin giả mạo;
• Cấp lại Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Giấy xác nhận về việc thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp dựa trên hồ sơ hợp lệ gần nhất trước đó;
• Yêu cầu doanh nghiệp làm lại hồ sơ để được xem xét cấp lại Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Giấy xác nhận về việc thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp.

Bước 3: Phòng Đăng ký kinh doanh thông báo về hành vi kê khai hồ sơ đăng ký doanh nghiệp giả mạo cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền để xem xét và xử lý theo quy định pháp luật.

2.2. Xử lý vi phạm hành chính

Theo quy định tại Điều 43 của Nghị định 122/2021/NĐ-CP, ngoài việc bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp sẽ bị áp dụng mức phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với việc kê khai không trung thực, không chính xác nội dung trong các trường hợp sau đây:

– Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp;

– Hồ sơ đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Giấy chứng nhận thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp.

2.3. Bồi thường dân sự hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự

Về dân sự

Bồi thường thiệt hại trong lĩnh vực dân sự là một hình thức trách nhiệm pháp lý được thiết lập nhằm đảm bảo bên gây ra thiệt hại phải chịu trách nhiệm khắc phục hậu quả bằng cách bồi thường các tổn thất về vật chất và tinh thần cho bên bị thiệt hại. Điều này có nghĩa là bên gây ra thiệt hại phải đền bù mức tổn thất về tài sản và cảm xúc thực tế mà bên bị thiệt hại gánh chịu. Do đó, trong trường hợp việc giả mạo tên người khác để thành lập công ty dẫn đến thiệt hại, bên gây ra phải chịu trách nhiệm xử lý hậu quả bằng cách bồi thường tổn thất tương xứng với mức thiệt hại thực tế, bên cạnh việc áp dụng các hình thức xử phạt đã được đề cập trước đó.

Về hình sự

Tùy thuộc vào mức độ vi phạm, hành vi mạo danh người khác nhằm chiếm đoạt tài sản có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy tố hình sự. Theo quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015, hành vi mạo danh người khác nhằm chiếm đoạt tài sản có thể bị xử phạt cải tạo không giam giữ trong khoảng thời gian tối đa là 03 năm, hoặc phạt tù có thời hạn lên đến 20 năm, hoặc án tù chung thân.

Ngoài ra, mạo danh người khác nhằm lừa đảo chiếm đoạt tài sản cũng có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm, hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Do đó, nếu bạn giả mạo tên người khác để thành lập công ty nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản, có thể bị truy tố trách nhiệm hình sự.

3. Phải làm gì khi bị giả mạo tên để thành lập công ty?

Như đã trình bày, trong trường hợp bị giả mạo tên để thành lập công ty, đó là một trường hợp có yếu tố giả mạo khi lập hồ sơ thành lập doanh nghiệp. Khi đó, có thể toàn bộ hồ sơ đã bị giả mạo, bao gồm cả các chữ ký trên Điều lệ, giấy đề nghị thành lập doanh nghiệp, giấy biên nhận và nộp hồ sơ, giấy nhận bản chính đăng ký kinh doanh, hồ sơ xin cấp mã số thuế, hồ sơ xin cấp con dấu, biên nhận nhận con dấu….

Trong tình huống này, bạn cần tiếp tục làm việc và khiếu nại ngay với Sở Kế hoạch và Đầu tư để yêu cầu họ yêu cầu chủ sở hữu thực sự của doanh nghiệp này đến và khắc phục hậu quả.

Ngoài ra, để bảo vệ quyền lợi và lợi ích hợp pháp của mình, bạn có thể thực hiện các biện pháp sau đây:

– Gửi văn bản thông báo tới cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh… và trình bày rõ ràng sự việc, yêu cầu cơ quan thuế thực hiện biện pháp để chấm dứt hoạt động của mã số thuế đã đăng ký theo số chứng minh nhân dân của bạn.

– Gửi đơn trình báo hoặc tố giác tội phạm tới cơ quan công an để làm rõ hành vi của những người đã sử dụng thông tin cá nhân của bạn cho mục đích bất hợp pháp.

Điều này sẽ giúp bạn tăng cường bảo vệ pháp lý và yêu cầu sự can thiệp từ các cơ quan chức năng để xử lý tình hình một cách công bằng và đảm bảo quyền lợi của bạn.