Bức tranh lợi nhuận quý II – dữ liệu cập nhật ngày 3/8/2026. Nguồn: VNDIRECT Research.

Lợi nhuận tăng mạnh, sức kéo phân hóa

Mùa báo cáo tài chính quý II/2026 đang cho thấy một nhịp tăng trưởng đáng chú ý của doanh nghiệp niêm yết. Tính đến ngày 3/8, đã có 395 doanh nghiệp trên HoSE công bố báo cáo tài chính quý II, đại diện cho 99,8% tổng vốn hóa toàn sàn. Doanh thu quý II của nhóm này tăng 28,5% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận ròng tăng 45,8%. Sau 6 tháng, doanh thu tăng 32,9% và lợi nhuận ròng tăng 47,8%.

Điểm đáng chú ý nằm ở khoảng cách giữa tốc độ tăng doanh thu và lợi nhuận. Trong cả quý II và 6 tháng, lợi nhuận đều tăng nhanh hơn doanh thu. Điều này cho thấy kết quả lợi nhuận đang cải thiện với tốc độ cao hơn mức mở rộng doanh thu, tạo nên một mặt bằng kết quả kinh doanh tích cực hơn so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, mức tăng trưởng này được hình thành từ những chuyển động khác nhau giữa các nhóm ngành. Dầu khí, bất động sản và bán lẻ là ba nhóm nổi bật nhất về tốc độ tăng lợi nhuận. Trong quý II, lợi nhuận dầu khí tăng 325,5%, bất động sản tăng 228,3% và bán lẻ tăng 104,7%. Tính chung 6 tháng, mức tăng tương ứng là 481,5%, 201% và 93,2%.

Ở cấp độ doanh nghiệp, BSR là điểm nhấn của nhóm dầu khí khi lợi nhuận ròng quý II tăng gần 9 lần so với cùng kỳ. Tại bất động sản, VHM tăng lợi nhuận 200%, KDH tăng 276,7%, trong khi VIC ghi nhận mức lợi nhuận ròng theo quý cao nhất từ trước đến nay. Bán lẻ cũng có những trường hợp tăng trưởng mạnh, với lợi nhuận FRT, DGW và MWG lần lượt tăng 187,7%, 167,2% và 100,4%.

Những con số này cho thấy sự cải thiện lợi nhuận đã diễn ra ở nhiều doanh nghiệp, nhưng sức kéo giữa các nhóm ngành không giống nhau. Điều này thể hiện rõ hơn khi đặt tốc độ tăng trưởng cạnh mức đóng góp vào mức tăng lợi nhuận chung.

Bất động sản đóng góp 19,6% vào mức tăng lợi nhuận toàn HoSE trong quý II, ngân hàng 11,9%, dầu khí 5,8% và bán lẻ 1,5%. Dầu khí có tốc độ tăng lợi nhuận cao nhất nhưng mức đóng góp thấp hơn ngân hàng. Ngược lại, lợi nhuận ngân hàng tăng 23,7% nhưng vẫn tạo sức kéo đáng kể nhờ quy mô lợi nhuận của ngành. Bất động sản là trường hợp nổi bật khi vừa có tốc độ tăng cao, vừa đóng góp lớn vào mức tăng lợi nhuận chung.

Sự khác biệt này cho thấy tốc độ tăng lợi nhuận và mức đóng góp vào tăng trưởng chung đang phản ánh hai lát cắt khác nhau của mùa báo cáo. Một nhóm ngành có thể tăng trưởng rất nhanh nhưng đóng góp chưa tương xứng do nền lợi nhuận nhỏ hơn; trong khi những ngành có quy mô lợi nhuận lớn vẫn tạo sức kéo đáng kể ngay cả khi tốc độ tăng thấp hơn.

Đà tăng cũng xuất hiện ở nhiều nhóm ngành khác. Lợi nhuận quý II của điện, nước và xăng dầu khí đốt tăng 55,7%; hóa chất tăng 51,6%; tài nguyên cơ bản tăng 46,2%; hàng và dịch vụ công nghiệp tăng 44,1%; thực phẩm và đồ uống tăng 32,4%; dịch vụ tài chính tăng 30,8%. Ngân hàng tăng 23,7%.

Ở chiều ngược lại, một số lĩnh vực ghi nhận lợi nhuận thấp hơn cùng kỳ. Lợi nhuận hàng cá nhân và gia dụng giảm 52,6%; du lịch và giải trí giảm 88%; ô tô và phụ tùng giảm 88,9%; truyền thông giảm 103,8%. Công nghệ thông tin tăng lợi nhuận 15,2%, nhưng doanh thu giảm 4,9%.

Nhìn tổng thể, quý II đang cho thấy mặt bằng lợi nhuận được cải thiện trên nhiều nhóm ngành, dù mức tăng và đóng góp giữa các ngành có sự khác biệt. Độ rộng của tăng trưởng đã được mở ra, trong khi sức kéo nổi bật vẫn đến từ một số nhóm và doanh nghiệp có quy mô lớn. Đây là điểm cần lưu ý khi nhìn vào mức tăng 45,8% của lợi nhuận toàn HoSE, bởi phía sau con số chung là sự kết hợp của nhiều động lực khác nhau.

Đà tăng lợi nhuận được kỳ vọng duy trì trong năm 2026

Kết quả 6 tháng đầu năm đang tạo thêm cơ sở cho triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp trong cả năm. Sau khi lợi nhuận ròng của các doanh nghiệp niêm yết trên HoSE tăng 47,8%, VNDIRECT Research nâng dự báo tăng trưởng lợi nhuận cả năm 2026 lên 27%, từ mức 21% trong báo cáo trước đó.

Mức dự báo này thấp hơn kết quả tăng trưởng của nửa đầu năm, nhưng phản ánh sự thay đổi trong các động lực tạo lợi nhuận giữa hai nửa năm. Những khoản lợi nhuận đột biến tạo lực đẩy cho nửa đầu năm được đánh giá khó lặp lại với cùng cường độ trong các quý tiếp theo. Trong 6 tháng, sự đóng góp của một số doanh nghiệp lớn như VHM, VIC và BSR là yếu tố đáng chú ý trong mức tăng lợi nhuận chung.

Với hai quý cuối năm, VNDIRECT giả định lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết tăng khoảng 10% so với cùng kỳ. Như vậy, sau nhịp tăng mạnh trong nửa đầu năm, lợi nhuận vẫn được kỳ vọng tiếp tục tăng trong phần còn lại của năm, trên một nền kết quả kinh doanh cao hơn.

Điểm đáng chú ý của dự báo 27% vì vậy không nằm ở việc con số này thấp hơn 47,8%, mà ở chỗ dự báo tăng trưởng cả năm vẫn được nâng lên sau khi đã tính đến sự thay đổi về động lực tăng trưởng giữa hai nửa năm. Đây là cơ sở quan trọng để nhìn nhận triển vọng lợi nhuận năm 2026 một cách đầy đủ hơn, thay vì chỉ ngoại suy mức tăng của 6 tháng đầu năm.

Đặt trong diễn biến những năm gần đây, kỳ vọng này càng cho thấy nền lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết đang được duy trì ở mức cao. Lợi nhuận ròng của doanh nghiệp niêm yết trên HoSE tăng 18,5% năm 2024 và 28,2% năm 2025. Nếu mức tăng 27% trong năm 2026 được hiện thực hóa, lợi nhuận doanh nghiệp sẽ tiếp tục duy trì nhịp tăng cao sau hai năm liên tiếp cải thiện.

Dữ liệu cập nhật ngày 3/8/2026. Nguồn: VNDIRECT Research.

Trong đánh giá về triển vọng năm 2026, VNDIRECT Research cho rằng tăng trưởng GDP dự kiến duy trì ở mức cao, chính sách tài khóa mở rộng và đầu tư tư nhân, cùng chính sách tiền tệ tiếp tục theo hướng hỗ trợ tăng trưởng. Áp lực tỷ giá có dấu hiệu hạ nhiệt cũng là một yếu tố hỗ trợ môi trường kinh doanh.

Những yếu tố này tạo thêm điều kiện để hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư tiếp tục được thúc đẩy, qua đó hỗ trợ triển vọng kết quả kinh doanh của nhiều nhóm ngành. Cùng với việc dự báo lợi nhuận cả năm được nâng từ 21% lên 27%, bức tranh lợi nhuận doanh nghiệp vì thế đang được nhìn nhận tích cực hơn sau khi kết quả 6 tháng được cập nhật.

Từ góc nhìn này, câu chuyện của nửa cuối năm không nằm ở việc lợi nhuận có lặp lại mức tăng gần 50% của 6 tháng hay không. Điều đáng quan tâm hơn là khả năng duy trì tăng trưởng trên một nền lợi nhuận đã được nâng lên, khi những đóng góp đặc biệt từ một số doanh nghiệp trong nửa đầu năm không còn nhiều.

Đây cũng là điểm trở lại với câu hỏi về một mặt bằng lợi nhuận mới. Kết quả quý II và 6 tháng đầu năm đã cho thấy nhiều tín hiệu tích cực: lợi nhuận tăng nhanh hơn doanh thu, nhiều nhóm ngành cùng cải thiện và dự báo tăng trưởng cả năm được nâng lên.

Vì vậy, dữ liệu hiện tại chưa đủ để khẳng định một mặt bằng lợi nhuận mới đã được xác lập, nhưng đã cho thấy nền lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết đang được nâng lên rõ rệt. Nếu hai quý cuối năm vẫn duy trì mức tăng như dự báo, dù thấp hơn đáng kể nửa đầu năm, kết quả cả năm sẽ là cơ sở quan trọng để xác định liệu mùa báo cáo quý II/2026 chỉ đánh dấu một nhịp tăng tốc hay thực sự mở ra một mặt bằng lợi nhuận cao hơn cho doanh nghiệp niêm yết.

Nguồn: Tạp chí Kinh tế – Tài chính